Denizcilik mevzuatı takip rehberi: tekne sahibinin bilmesi gereken yasa ve yönetmelikler

Tekne sahibi olmak yalnızca denizde vakit geçirmek değil, aynı zamanda belirli yasal yükümlülükleri takip etmek demek. Türkiye’de denizcilik mevzuatı birden fazla kurumun yetki alanına giriyor ve yönetmelikler sıklıkla güncelleniyor. Bir değişikliği kaçırmak para cezasına, teknenin bağlanmasına, hatta el konulmasına yol açabilir. Bu rehberde tekne sahibi olarak takip etmen gereken temel mevzuatı, yıllık yükümlülüklerini ve güncel gelişmeleri derliyoruz.

Tekne sahiplerini ilgilendiren temel mevzuat

Denizcilik alanında birçok kanun ve yönetmelik var. Tekne sahibi olarak doğrudan seni ilgilendiren ana düzenlemeler şunlar:

1. Bağlama Kütüğü Yönetmeliği

Özel teknelerin kaydını ve tescilini düzenler. Kayıt, devir, terkin ve yıllık harç yükümlülüklerini bu yönetmelik belirler. Değişiklikler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.

2. Amatör Denizci Belgesi Yönetmeliği

ADB başvuru, sınav, ehliyet tipleri ve cezaları düzenler. 17 Ocak 2026’da yayımlanan güncel yönetmelik, ADB’yi iki kademeye (ADB 10 ve ADB 24) ayırdı. Geçiş süreleri ve yeni koşullar bu yönetmelikte detaylandırılıyor.

3. Türk Boğazları Tüzüğü

İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan geçiş kurallarını düzenler. Amatör tekneciler dahil tüm deniz araçları bu tüzüğe tabidir.

4. Liman Yönetmelikleri

Her limanın kendi düzenlemeleri var: giriş çıkış prosedürleri, hız sınırları, demirleme kuralları, atık bertarafı ve güvenlik şartları. Liman başkanlıkları bu kuralları duyurur ve uygular.

5. Denizde Can ve Mal Güvenliği Hakkında Kanun

Denizde güvenlik, kurtarma ve kazaların bildirilmesi ile ilgili hükümleri içerir. Zorunlu güvenlik donanımı, seyir yeterliliği ve acil durum prosedürleri bu kanun çerçevesinde düzenlenir.

6. Çevre mevzuatı

Deniz kirliliğinin önlenmesine dair yönetmelikler: atık su deşarjı, sintine ve yağlı su bertarafı, antifouling boyaların kullanım kuralları ve çöp yönetimi. Denizde atık bırakmak ağır para cezasıyla sonuçlanır.

Yıllık yükümlülükler takvimi

Ay	Yükümlülük	Detay
Ocak	Ruhsatname harcı (5 m üzeri, boy’a göre)	Motorlu taşıtlar vergisi birinci taksit ödeme. Vergi dairesi veya e-Devlet üzerinden.
Ocak-Mart	Bağlama kütüğü harcı 1. taksit	Yıllık bağlama kütüğü harcının ilk taksiti. Ödenmezse hareket izni alınamaz.
Nisan-Mayıs	Sezon öncesi teknik kontrol	Denize elverişlilik belgesi yenileme (süresi dolan tekneler), güvenlik donanımı kontrolü.
Mayıs	Sigorta yenileme	Poliçe süresi doluyorsa yenileme. Sigortasız tekneyle seyir riskli.
Temmuz	Ruhsatname harcı (5 m üzeri, boy’a göre)	Motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksit.
Temmuz-Eylül	Bağlama kütüğü harcı 2. taksit	İkinci taksit ödemesi.
Ekim-Kasım	Kışlama hazırlığı	Tekneyi kışa hazırlama, antifouling planlama, çekek yeri rezervasyonu.
Aralık	Gelecek yıl planlaması	Yeni harç tutarlarını öğren, sigorta poliçesini gözden geçir.

Cezai yaptırımlar ve güncel tutarlar

Mevzuata uymamak ciddi para cezaları ve idari yaptırımlarla sonuçlanır. Başlıca cezalar:

• Ehliyetsiz tekne kullanma: Tekne boyunun her metresi icin 2.500 TL. 10 metrelik tekne = 25.000 TL.
• Belgesi askıda iken tekne kullanma: Aynı tarife, ek olarak belge iptali.
• Zorunlu donanım eksikliği: Metre başı 1.000 TL, tekneye hareket yasağı.
• Denize atık bırakma: Sintine, plastik veya atık su deşarjı: ağır para cezası (her yıl güncellenir, 100.000 TL ve üzeri).
• Hız sınırı ihlali (liman içi): İdari para cezası ve teknenin bağlanması.
• Bağlama kütüğü harcı ödememe: Hareket izni verilmez, gecikme zammı uygulanır.
• MTV ödememe: Gecikme faizi, ödeme emri ve haciz süreci.

Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Güncel tutarlar için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın internet sitesini veya liman başkanlığını kontrol et.

Mevzuat değişikliklerini nasıl takip edersin?

Denizcilik mevzuatı düzenli olarak güncelleniyor. Takip yöntemleri:

• Resmi Gazete: Tüm yönetmelik değişiklikleri burada yayımlanır. resmigazete.gov.tr adresinden “denizcilik” veya “bağlama kütüğü” gibi anahtar kelimelerle arama yapabilirsin.
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: Bakanlığın internet sitesinde denizcilik genel müdürlüğü duyuruları yayınlanır.
• Liman başkanlığı duyuruları: Bağlı olduğun liman başkanlığının duyuru panosunu takip et. Bazı liman başkanlıkları e-posta veya SMS ile bilgilendirme yapıyor.
• Sektör kuruluşları: Marina birlikleri, denizcilik odaları ve yatçılık derneklerinin bültenleri mevzuat değişikliklerini özetler.
• Tekne Merkezi: Teknem panelindeki bildirimler ve makale güncellemeleri ile mevzuat değişikliklerini takip edebilirsin.

ADB yönetmeliğindeki son değişiklikler

17 Ocak 2026 tarihli yönetmelik değişikliği tekne sahipleri ve kullanıcılarını doğrudan etkiliyor. Dikkat edilmesi gereken noktalar:

• ADB artık iki kademeli: ADB 10 (10 metreye kadar) ve ADB 24 (24 metreye kadar).
• ADB 24 almak için en az 12 ay ADB 10 deneyimi gerekiyor.
• Sınav geçme notu yüzde 60’tan yüzde 70’e yükseltildi.
• Dört kez başarısız olanlar zorunlu eğitime yönlendiriliyor.
• Mevcut ADB sahipleri için geçiş süreci tanımlandı; beş yıl içinde ADB 24 eğitimini tamamlamayan ADB 10 kapsamıyla sınırlı kalacak.

Bu değişiklikler 17 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Eğer elinde mevcut ADB varsa ve 10 metreden büyük tekne kullanıyorsan, beş yıl içinde ADB 24 geçişini planla.

Gümrük ve geçici ithalat kuralları

Yabancı bayraklı teknelerin Türk karasularında kalış süreleri gümrük mevzuatıyla düzenleniyor. Transit log ile giriş yapan teknelerin belirli süre sınırları var. Süre aşımı ağır gümrük cezasına yol açar. Türk vatandaşlarının yurt dışında tescilli tekneleri için de özel kurallar mevcut. Bu konuda en güncel bilgi için doğrudan gümrük idaresiyle iletişime geçmeni veya bir gümrük müşavirine danışmanı öneriyoruz.

Çevre düzenlemeleri

Deniz çevresinin korunmasına yönelik düzenlemeler her yıl sıkılaşıyor. Tekne sahiplerini etkileyen başlıca kurallar:

• Atık su: Pis su tankı olmayan teknelerin kıyıya yakın deşarjı yasak. Marinadaki atık toplama noktalarını kullan.
• Sintine suyu: Yağlı sintine suyunun denize boşaltılması yasak. Marinadaki sintine toplama noktasına bırak.
• Antifouling: TBT (tribütilkalay) bazlı boyalar dünya genelinde yasaklı. Bakır bazlı veya silikon bazlı alternatifler kullanılmalı.
• Çöp: Denize çöp atılması kesinlikle yasak. Plastik, cam, metal her türlü atık teknede toplanmalı ve karada bertaraf edilmeli.
• Gürültü: Koylarda ve limanlarda gece 23:00-07:00 arası aşırı gürültü yapılması liman yönetmeliklerine aykırı.

Sık sorulan sorular

Mevzuat değişikliğini kaçırırsam ne olur? Bilmemek sorumluluktan kurtarmaz. Ceza uygulanır ve hukuki itiraz sürecinde değişikliğin bildirildiğini kanıtlaman gerekir. Bu yüzden düzenli takip önemli.

Liman başkanlığından bilgi alabilir miyim? Evet, liman başkanlıkları kamusal hizmet sunar. Sorularını doğrudan sorabilir, güncel harç tutarlarını ve belge gereksinimlerini öğrenebilirsin.

Tekne sigortası zorunlu mu? Kasko zorunlu değil ama üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası birçok marina tarafından talep ediliyor. Ticari tekneler için P&I zorunlu.

Çevre cezaları ne kadar? Denize atık bırakmanın cezası yıldan yıla artıyor. 2026 yılı itibarıyla sintine deşarjı 100.000 TL ve üzeri idari para cezası getirebilir. Tekrar ceza katlayıcı uygulanır.

e-Devlet’ten hangi işlemler yapılır? ADB sınav başvurusu, bağlama kütüğü sorgulama, harç ödeme, gemi isim uygunluk sorgulama e-Devlet’ten yapılabiliyor. Bazı işlemler hala fiziksel başvuru gerektiriyor.

Teknen hakkındaki tüm belge ve harç takibini Teknem panelinden yapabilirsin.