Bağlama kütüğü kaydı ve tekne tescil rehberi: liman başkanlığında yapılacak işlemler

Türkiye’de bir tekne satin aldığında onu denize indirmeden önce tescil ettirmen gerekiyor. Tekne tescilinin en yaygin yolu bağlama kütüğü kaydı. Gemi siciline kayıtlı ticari gemilerden farklı olarak bağlama kütüğü, özel kullanıma yönelik tekneler, yatlar ve küçük deniz araclari için tasarlanmis bir kayıt sistemi. Bu rehberde bağlama kütüğü kaydınin nasıl yapıldığını, hangi belgelerin gerektiğini ve liman başkanlığındaki işlem adımlarini bulacaksın.

Baglama kütüğü nedir?

Baglama kütüğü, Türk karasularında seyreden özel kullanımli deniz araclarinin kayıt altına alındıği resmi bir sicildir. 655 sayılı KHK ve ilgili yönetmeliklere dayanir. Ticari amacli gemiler gemi siciline, özel tekneler ise bağlama kütüğüne kaydedilir. Bu kayıt teknenin mülkiyetini belgeleyen, vergişini ve harçlarini düzenleyen temel hukuki belgedir.

Baglama kütüğü mu, gemi sicili mi?

Kriter	Baglama kütüğü	Gemi sicili
Kullanım amacı	Kişisel, sportif, gezi	Ticari taşımacılik, charter
Boy ve tonaj	Genellikle 24 m altı veya 150 GT altı	Ticari tonaj sınırsiz
Kayıt yeri	Liman başkanlığı	Liman başkanlığı veya denizcilik müdürlüğü
Ruhsat	Baglama kütüğü ruhsatnamesi	Gemi tasdiknamesi
Vergi rejimi	Baglama kütüğü harcı (yıllık)	Tonaj harcı ve diger ticari vergiler

Baglama kütüğü kaydı için gerekli belgeler

Kayıt için hazırlaman gereken belgeler teknenin yeni mi yoksa ikinci el mi olduğuna gore biraz farklılik gösterir, ama temel belgeler şunlar:

• Mülkiyet belgesi: Sifir tekne için fatura, ikinci el için noter satış senedi veya devir belgesi.
• Tonilato belgesi (ölçüm belgesi): Teknenin boyutlarini ve gros tonajini belirleyen resmi belge. Yeni teknelerde uretici firma tarafından hazırlanir. Liman başkanlığı ölçüm yaptırmayi da isteyebilir.
• Tekne bilgi formu: Govde malzemesi, motor tipi ve gücü, inşa yılı, tersane bilgişi gibi teknik detaylar.
• Kimlik belgesi: TC kimlik numarası (gerçek kisi) veya ticaret sicil gazetesi ve vergi numarası (tüzel kisi).
• Sağlık muayene raporu: Teknenin denize elverisli olduğunu gösteren teknik muayene raporu (liman başkanlığından veya yetkilendirilmis kuruluştan).
• Zorünlü donanım listesi: Can yelekleri, yangin söndürücü, flare, VHF telsiz gibi güvenlik donanımlarinin eksiksiz olduğunu belgeleyen liste.
• Harç dekontu: Baglama kütüğü ruhsatname harcınin yatırıldığını gösteren dekont.

Kayıt adımlari

1. Gemi ismi başvurusu: İnternet üzerinden gemi isim uygünlük sorgusu yap ve istedigin ismi tescil ettir. Ayni isimde kayıtlı başka bir tekne varsa farklı bir isim seçmen gerekir.
2. Belgeleri hazırla: Yukarıdaki belgelerin tamamını topla. Fatura veya satış senedinin asli, diger belgelerin fotokopileri gerekebilir.
3. Liman başkanlığına başvur: Teknenin bağlı bulunacağı liman başkanlığına dilekce ile başvur. Genellikle teknenin bağlanacağı limanın bağlı olduğu liman başkanlığı yetkilidir.
4. Harçi yatır: Baglama kütüğü ruhsatname harcıni ilgili vergi dairesine veya online bankacilik üzerinden öde.
5. Ölçüm işlemi: Teknenin ölçüm belgesi yoksa veya güncellenmesi gerekiyorsa, liman başkanlığı tarafından görevlendirilen personel tekneyi ölçer.
6. Ruhsatname teslimi: Belgeler tam ve harçlar yatırılmışsa liman başkanlığı bağlama kütüğü ruhsatnamesini düzenler. Bu ruhsatname teknenin kimligidir; daima teknede bulundurman gerekiyor.

Kayıt ücreti ne kadar?

Baglama kütüğü harcı 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (8) sayılı tarifeden alınıyor. Harç tutarı teknenin boyuna ve gros tonajina gore değişir ve her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Net rakam için başvuru yaptığın liman başkanlığından veya Gelir Idaresi Başkanlığınin güncel harç tarifesinden bilgi alabilirsin. Ruhsatname harcına ek olarak yıllık bağlama kütüğü harcı da odeniyor; bu da tekne boyuna gore kademeli.

Yıllık yükümlülükler

Baglama kütüğüne kayıtlı tekne sahiplerinin her yıl yerine getirmesi gereken bazi yükümlülükler var:

• Yıllık harc: Her yıl bağlama kütüğü harcı ödenir. Odenmezse tekneye hareket izni verilmez.
• Teknik muayene: Belirli aralıklarla (genellikle bes yılda bir) teknenin denize elverislilik kontrolü yaptırılir.
• Güvenlik donanımi kontrolü: Can yelekleri, yangin söndürücü, telsiz gibi donanımlarin son kullanma tarihi ve çalışir durumda olması denetlenir.
• ADB geçerliligi: Tekneyi kullanacak kişinin geçerli bir ADB’ye sahip olduğundan emin olunmali.

İkinci el tekne aldığında devir işlemi

İkinci el tekne aliminda bağlama kütüğü devri gerekiyor. Satıcı ve alıcı birlikte liman başkanlığına başvurur. Satış senedi (noter onaylı) ve eski ruhsatnamenin iadesi ile devir gerçeklesir. Yeni ruhsatname alıcı adina düzenlenir. Devir süresince teknenin harçlarinin ve vergilerinin güncel olması önemli; borçlu teknenin devri yapılmaz.

e-Devlet üzerinden bağlama kütüğü işlemleri

Baglama kütüğü işlemlerinin bir kısmı artık e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. Kayıt durumu sorgulama, harç ödeme ve bazi bildirimler dijital ortamda tamamlanir. Ancak ruhsatname düzenleme ve devir işlemleri için liman başkanlığına fiziksel olarak gitmen gerekiyor.

e-Devlet üzerinden yapabileceklerin:

• Baglama kütüğü kayıt durumu sorgulama.
• Yıllık harç tutarıni öğrenme ve online ödeme.
• Gemi isim uygünlük sorgulamasi.
• Belgelerinle ilgili duyuru ve bildirim takibi.

Fiziksel olarak gitmen gereken işlemler: ilk kayıt başvurusu, ruhsatname teslimi, devir işlemi, terkin ve ölçüm.

Tekne üzerinde rehin ve ipotek durumu

Banka kredışı veya özel borçlanma karşılıginda tekne üzerine ipotek konulabilir. İpotek kaydı bağlama kütüğü ruhsatnamesine işlenir. İpotekli teknenin satışi ancak alacaklinin yazili muvafakati ile mumkun. Tekne almadan önce liman başkanlığından rehin ve ipotek durumunu mutlaka sorgulat. Bu sorgu ücretsizdir ve seni büyük bir mali riskten korur.

Kayıt iptali ne zaman gerekir?

Tekneyi sattiginda, hurdaya ayırdığinda veya ülke dışına çıkardığında bağlama kütüğü kaydınin iptali gerekiyor. İptal için liman başkanlığına dilekce vermen, ruhsatnamenin aslini iade etmen ve varsa satış veya hurda belgesi sunman yeterli. İptal yapılmadan yıllık harç yükümlülugu devam eder.

Hurda işleminde dikkat: teknenin fiziksel olarak bertaraf edildigini gösteren bir tutanak veya belge gerekir. Çevreci söküm tesişleri bu belgeyi düzenler. Tekneyi sahile terk etmek veya batırmak çevresel ve hukuki sorunlara yol acar; söküm işlemini yetkili tesişlerde yaptır.

Sık sorulan sorular

Her tekne bağlama kütüğüne kaydedilmek zorunda mi? Motor takili olan veya belirli bir boyun üzerindeki her tekne kaydedilmek zorunda. Kurekli kayiklar ve kanolarin kaydı gerekmiyor.

Kaydi hangi liman başkanlığına yaptırmaliyim? Teknenin bağlanacağı limanın bağlı olduğu liman başkanlığına. Örneğin tekneni Bodrum’da baglayacaksan Bodrum Liman Başkanlığına başvuruyorsun.

Baglama kütüğü ruhsatnamesi ne kadar surede çıkar? Belgeler tam ve harçlar yatırılmışsa genellikle bir ila bes is günü arasında tamamlaniyor.

Teknenin liman değişikliği yapabilir miyim? Evet, teknenin bağlanacağı limanı değiştirebilirsin. Yeni liman başkanlığına başvurarak nakil işlemi yaptırman gerekiyor.

Baglama kütüğü ile gemi sicili arasında geçiş yapabilir miyim? Evet. Teknenin kullanım amacıni değiştirirsen (kişisel kullanımdan ticari kullanıma veya tersine) kayıt türünü de değiştirmen gerekir. Bunun için mevcut kaydı terkin ettirip diger sicile yeni başvuru yapılır.

Tekneme isim verebilir miyim? Evet, bağlama kütüğüne kayıt sirasinda teknene isim verilir. Isim değişikliği için de liman başkanlığına başvurabilirsin. Ayni isimde kayıtlı başka bir tekne varsa farklı bir isim seçmelisin.

Ortak mülkiyette bağlama kütüğü nasıl yapılır? Birden fazla kişinin sahip olduğu teknelerde tum ortaklar bağlama kütüğü başvurusunda yer alir. Hisse oranlari ruhsatnameye işlenir. Mülkiyet değişikliklerinde tum hissedarların muvafakati gerekir.

Baglama kütüğü harcı ödenmezse ne olur?

Yıllık bağlama kütüğü harcıni ödemezsen ciddi sonuçlarla karşılasirsin:

• Tekneye hareket izni verilmez. Limandan çıkış yapamazsin.
• Borclu teknelerin devri ve satışi engellenebilir.
• Birikmis harçlar gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir.
• Uzun sureli ödenmemis harçlar için liman başkanlığı yasal takip başlatabilir.

Bu nedenle her yıl başlangıcında harç ödeme tarihini takvimine işlemeni öneriyoruz. Harçin iki taksit halinde odenebilecegini de unutma.

Baglama kütüğü ve MTV ilişkisi

Baglama kütüğüne kayıtlı tekneler için motorlu tasitlar vergişi (MTV) de uygulanır. MTV tutarı teknenin motor gücü ve yaşı baz alınarak hesaplanır. MTV her yıl iki taksit halinde (Ocak ve Temmuz) ödenir. ruhsatname harcı borcunuz varsa bağlama kütüğü işlemleriniz aksayabilir; devir ve yenileme işlemleri ödemeleriniz güncelse tamamlanir.

Denize elverislilik belgesi

Baglama kütüğüne kayıtlı teknelerin belirli aralıklarla denize elverislilik kontrolünden geçmesi gerekiyor. Bu kontrol sirasinda teknenin govde bütünlüğü, motor durumu, güvenlik donanımi, telsiz ekipmani ve seyir aletleri incelenir. Denetim liman başkanlığı veya yetkilendirilmis klas kuruluşlari tarafından yapılır. Kontrol sonucunda uygün bulunan tekneye denize elverislilik belgesi verilir. Bu belge olmadan uzun sureli seyir yapmak riskli ve yasal olarak sorünlü olabilir.

Yabancı bayrakli teknelerin Türk bayragina geçişi

Yurt dışından tekne ithal edip Türk bayragina geçirmek istiyorsan süreç biraz daha karmaşıktir. Önce gümrük işlemleri tamamlanmali, ithalat vergileri (KDV ve OTV) odenmeli. Gümrükten çıkan tekne için liman başkanlığına başvurarak tonilato belgesi çıkarılır. Ardindan standart bağlama kütüğü kayıt adımlari uygulanır. Yabancı bayrakli teknenin eski sicilden terkini ve yeni bayrak tescili es zamanli yürütülür; bu süreçte tekne “bayraksiz” kalmamali. Türk gumrugünden geçici giriş izniyle gelen yabancı bayrakli teknelerin Türk karasularında kalma süresi sınırlidir; sürenin aşılmasi para cezasıyla sonuçlanir.

e-Devlet ve dijital işlemler

Baglama kütüğü işlemlerinin bir kısmı artık e-Devlet üzerinden takip edilebiliyor. Tekne sahipleri e-Devlet’te “bağlama kütüğü sorgulama” bölümünden tescil durumunu, harç borcunu ve ruhsatname bilgilerini gorebiliyor. Yeni başvurular için henuz tam dijital geçiş sağlanmamis olsa da harç ödemeleri internet bankaciligi veya e-Devlet üzerinden gerçeklestirilebiliyor. Gemi isim uygünlük sorgusu da online yapılıyor; bu sayede liman başkanlığına gitmeden önce isim musaitligini kontrol edebilirsin. Ilerleyen yıllara başvurularin tamamen dijitale taşınmasi bekleniyor; bu gelişmeleri Ulaştırma ve Altyapi Bakanlığı’nin internet sitesinden takip edebilirsin.

Tekne satin alma sürecinde profesyonel sörvey destegi için sörvey hizmetleri sayfamiza, satilik tekne ilanlari için ilan sayfamiza goz atabilirsin.