Tekne ehliyeti nasıl alınır: Amatör Denizci Belgesi rehberi (2026)

Denize açılmayi planlıyorsan ilk adım bir denizci belgesi almak. Türkiye’de motorlu veya yelkenli her tekne için resmi bir yeterlilik belgesi gerekiyor. En yaygin ve giriş seviyesindeki belge Amatör Denizci Belgesi, kisa adiyla ADB. Bu rehberde ADB’nin ne olduğunu, nasıl başvurulacagini, sınavda nelerin soruldugünü ve ehliyetsiz tekne kullanmanin sonuçlarıni ayrıntılı biçimde bulacaksın.

ADB nedir ve kimi kapsar?

Amatör Denizci Belgesi, kişisel kullanıma yönelik bir denizcilik yeterliliğidir. Ticari amaçla yölçü veya yuk taşıyamazsin, charter veremezsin; bunun için ayri bir profesyonel belge gerekiyor. 17 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayimlanan güncel yönetmelik, ADB’yi iki kademeye ayirdi. Bu değişiklik 17 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlüğe girdi.

Belge	Boy sınıri	Yas	Ek koşul
ADB 10	10 metreye kadar	16+	18 yas altında noter onaylı veli izni gerekir
ADB 24	24 metreye kadar	18+	En az 12 ay ADB 10 deneyimi şart

ADB 10 ile en fazla 10 metre boyundaki tekneleri kullanabilirsin. 18 yaşından küçüksen, yanında yetiskin bir ADB 10 sahibi bulunması zorünlü. Daha büyük tekneler için ADB 24 gerekiyor ve bu belgeyi alabilmek için en az bir yıl ADB 10 ile deniz deneyimin olmalı. Mevcut ADB sahipleri için geçiş süreci de tanımlandı: elindeki belge ADB 10 kapsamında geçerliligi koruyacak, ADB 24 için ek eğitim ve sınav gerekecek.

ADB almak için gerekli belgeler

• Sağlık raporu: Aile hekiminden veya tam teşekküllü hastaneden alınan “denizde tekne kullanmasina engel hali yoktur” ibareli rapor. Goz ve kulak muayenesi özellikle kontrol edilir.
• Nüfus cuzdani fotokopişi veya e-Devlet kimlik doğrulamasi.
• Vesikalik fotoğraf: Son altı ay içinde çekilmiş, 4×6 cm boyutunda iki adet.
• Veli izin belgesi: 18 yaşından küçük adaylar için noter onaylı muvafakatname.
• Sınav harcı dekontu: Harç tutarı her yıl güncellenir; güncel tutarı e-Devlet başvuru ekraninda gorebilirsin.

Başvuru nasıl yapılır?

ADB sınavina başvurmak için iki yol var:

1. e-Devlet üzerinden: Ulaştırma ve Altyapi Bakanlığı altındaki “Amatör Denizci Belgesi Sınavi Başvurusu” menusunden istedigin liman başkanlığıni ve sınav tarihini seç. Sağlık raporunu ve varsa veli iznini sisteme yükle. Harçini online öde ve başvürünü tamamla.
2. Liman başkanlığına doğrudan başvuru: Belgelerini fiziksel olarak teslim ederek de başvurabilirsin. Özellikle e-Devlet erisiminde sorun yaşayanlar için bu seçenek geçerli.

Başvurduktan sonra sınav tarihini ve yerini e-Devlet üzerinden takip edebilirsin. Sınav genellikle liman başkanlığı binasinda veya bakanlığın belirlediği bilgisayar sınav merkezlerinde (ADBS sistemi) yapılıyor.

ADB sınavi: format ve konular

Sınav bilgisayar ortaminda, çoktan seçmeli formatta uygulanır. Her sorunun en az dort şıkkı bulunur. Güncel yönetmelige gore sınavda en az 25 soru yer aliyor ve 100 tam puan üzerinden en az 70 puan almak gerekiyor. Eski yönetmelikteki yüzde 60 geçme sınıri artık geçerli değil.

Sınav konuları ve dağılımi

Konu	Kapsam	Tahmini ağırlık
Seyir bilgişi ve denizcilik terimleri	Pruva, kic, iskele, sancak, omurga, dumen komutlari, halat bağlama düzenleri	%20
Çatışmayi önleme kuralları	COLREG, dar kanal geçişi, karşılasma, sollama, geçiş hakki	%20
İşaret ve fenerler	Seyir fenerleri (yeşil, kırmızı, beyaz), gündüz işaretleri, tehlike ve şamandıra işaretleri	%15
Meteoroloji	Ruzgar yönü ve şiddeti (Beaufort skalasi), dalga, akinti, fırtına uyarılari, deniz tahmini okuma	%15
Güvenlik ve acil durum	Can kurtarma donanımi, yangin söndürme, adam dustu proseduru, tehlike sinyalleri (mayday, pan-pan, securite)	%15
Motor, elektrik ve telsiz	Temel motor bilgisi, aku bakimi, VHF telsiz kullanımi, kisa mesafe telsiz proseduru	%10
İlk yardim	Denizde sık karşılaşılan yaralanmalar, hipotermi, güneş çarpmasi, temel müdahale	%5

Örnek soru tipleri

Denizcilik terimleri: “Teknenin sag tarafına ne denir?” Doğru yanıt sancak. Sancak teknenin sag tarafidir ve geceleri yeşil fener taşır.

Seyir kuralları: “Dar bir kanalda karsidan gelen bir tekneyle karşılastiginda ne yaparsin?” Doğru yanıt: sancaga (saga) cekilirsin. Her iki tekne sancak tarafından seyir ederek güvenli mesafe bırakır.

Meteoroloji: “Beaufort skalasinda 7 ne anlama gelir?” Doğru yanıt: sert rüzgar, yani 28-33 knot arasında rüzgar hizi. Denizde köpüklü büyük dalgalar oluşur.

Güvenlik: “Denizde adam dustu aninda ilk yapılacak eylem nedir?” Doğru yanıt: dusen kişiyi gozle takip et ve can simidi at. Goz temasini kaybetmemek hayati önem taşır.

Sınavda başarısiz olursan ne olur?

Sınavi geçemezsen en az bir gün sonra tekrar girebilirsin. Ancak toplam dort deneme hakkin var. Dorduncu denemede de başarısiz olursan teorik eğitimi yeniden alman gerekiyor. Pratik eğitim muafiyeti devam eder, yalnizca teorik kısmı tekrarlaman yeterli.

Ehliyetsiz tekne kullanmanin cezası

Belgesi olmadan motorlu tekne kullanan kişilere ciddi yaptırimlar uygulanıyor. Güncel mevzuata gore:

• Ehliyetsiz tekne kullanmak: tekne boyunun her metresi için 2.500 TL idari para cezası. 10 metrelik bir tekneyi ehliyetsiz kullanırsan toplam 25.000 TL ceza ödersin.
• Askiya alınmış ehliyetle veya belge kapsami dışındaki tekneyi kullanmak: yine metre başına 2.500 TL.
• Başkasinin teknesini yazili izin almadan kullanmak: ADB 6 ay süreyle askıya alınır.
• Alkolu, aşırı hizli veya tehlikeli kullanım: ADB 6 ay aski.
• Zorünlü güvenlik donanımi eksikse: tekneye hareket izni verilmez, ayrica metre basi 1.000 TL ceza.

Tekrar yakalanma durumunda ceza katlayarak artar ve tekneye el konulabilir.

Motor gücüne gore muafiyet var mi?

Yönetmelik, 10 beygir gücünun altındaki motorlara sahip tekneleri, kürekli tekneleri, kanolari ve kayaklari ADB zorünlülugundan muaf tutuyor. Ancak bu muafiyet sınırli: 10 HP ve üzeri motor takili her tekne için ADB zorünlü. İnternette dolaşan “15 HP altına ehliyet gerekmez” bilgişi eski yönetmelige ait ve artık geçerli değil.

ADB sonrası ne yapabilirsin?

ADB yalnizca kişisel kullanım hakki verir. Teknenle ücretli yölçü taşımak, günlük tur düzenlemek veya charter vermek istiyorsan profesyonel belgelere ihtiyaçin var. Bu durumda sirasıyla:

• Yat kaptanligi belgesi: Ticari yatlarda kaptanlik yapabilmek için eğitim kurumu kaydı, belirli bir deniz hizmeti süresi ve yazili ile uygulamalı sınav gerektirir.
• Gemiadami yeterlilik belgesi: Daha büyük tonajli gemiler ve uluslararası seferler için kademeye gore ileri duzey belge.
• Kisa Mesafe Telsiz Operatoru (KMT): Uluslararası sularda seyir için VHF telsiz kullanım yeterliliği. Açık deniz geçişlerinde ve yabancı limanlara girişte zorünlü.

Sık sorulan sorular

ADB başvurusu ne kadar sürüyor? e-Devlet üzerinden başvuru birkaç dakika sürüyor. Sınav tarihini genellikle bir ila dort hafta içinde alirsin. Başarılı olduktan sonra harç ödemesi ve belge teslimi birkaç is günü.

ADB’nin geçerlilik süresi var mi? ADB süresiz geçerlidir. Ancak güncel yönetmelikle beraber, mevcut ADB 10 sahiplerinin bes yıl içinde ADB 24 eğitimini tamamlamaması halinde belgeleri ADB 10 kapsamiyla sınırli kalacak.

Yabancı uyruklu kişiler ADB alabilir mi? Türkiye’de ikamet izni bulunan yabancı uyruklular ADB sınavina başvurabilir. Başvuru belgeleri arasında ikamet izni kartinin fotokopişi de istenir.

Sınav ücreti ne kadar? Sınav harcı her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor. Güncel tutarı e-Devlet başvuru ekranindan veya ilgili liman başkanlığından öğrenebilirsin.

ADB ile denize ne kadar acilabilirim? ADB kişisel kullanım belgesi olduğu için mesafe sınıri belirlenmemiştir, ancak teknenin teknik kapasitesi ve donanımi kıyıdan ne kadar uzaklasabilecegini belirler. Kıyı emniyeti ve meteoroloji uyarılarini her zaman takip et.

ADB kursuna gitmek zorünlü mu? Sınava girmek için kurs zorünlülugu yok. Kendi başına çalışarak da hazırlanabilirsin. Ancak dort kez başarısiz olursan zorünlü kurs devreye girer. Piyasada çok sayıda özel kurs ve online eğitim programi var; özellikle denizcilik terminolojisine uzak olanlara faydali olabilir.

ADB’mi kaybettim, yenişini nasıl alirim? Kayıp veya hasar goren ADB için liman başkanlığına dilekce verirsin. Kimlik ve vesikalık fotoğraf ile başvurarak yenişini çıkartabilirsin. Yeniden sınava girmen gerekmiyor.

Yelkenli için de ADB gerekli mi? Yelken alani belirli bir büyüklugün üzerindeki yelkenli tekneler için ADB gerekli. Motorlu veya yelkenli fark etmeksizin 10 HP üzerinde motoru olan her tekne için de ADB zorünlü. Motorsuz küçük optimist veya lazer gibi sınıf yelkenliler muaf.

ADB 10 ile ADB 24 arasındaki farklar

Yeni sistemde iki kademe arasında önemli farklar var. ADB 10 sahipleri yalnizca 10 metreye kadar tekneleri kullanabilirken, ADB 24 sahipleri 24 metreye kadar cikabiliyor. ADB 24 için aday, en az 12 ay boyunca ADB 10 ile fiilen deniz deneyimi kazanmis olmalı. Bu deneyim süresini liman başkanlığı kayıtlari üzerinden belgelendirmen gerekiyor. ADB 24 sınavi ADB 10’a gore daha kapsamlı; özellikle seyir planlama, rota çıkarma ve büyük tekne manevralari konularında ek sorular içeriyor.

ADB sınavi için hazırlık önerileri

Sınava hazırlanirken su adımlar işini kolaylaştirir:

• Denizcilik terimlerini ezberle: Pruva, kic, iskele, sancak, borda, sintine, ambar gibi temel terimleri bilmek soruların yarısıni yakalaman için yeterli.
• COLREG kurallarıni çalış: Çatışmayi önleme kuralları en sık sorulan konulardan. Özellikle geçiş hakki ve fener düzenleri üzerine yoğunlaş.
• Beaufort skalasini öğren: Ruzgar şiddeti ile dalga yüksekligi arasındaki ilişki sınavda mutlaka soruluyor.
• Pratik deneyim edin: Teorik bilgi tek başına yeterli olmayabilir. Denize çıkan bir arkadasinla birlikte tekne kullanarak terimleri ve manevralari pekiştirebilirsin.
• Örnek sınav soruları coz: İnternette ve mobil uygulamalarda çok sayıda örnek ADB sınav sorusu mevcut. Tekrar tekrar çözerek hangi konularda zayif olduğunuza karar ver.

İkinci el tekne satin almadan önce bagimsiz bir sörvey yaptırmani öneriyoruz. Detayli bilgi için sörvey hizmetleri sayfamiza, tekne ilanlari için satilik tekne ilanlarina goz atabilirsin.