Teknede 12 volt: multimetreyle akü ve bağlantı kontrolü

Teknedeki elektrik arızalarının büyük kısmı akü, kablo ya da bağlantı kaynaklıdır ve bunların çoğunu ucuz bir multimetre ile bulabilirsin. Bu yazı, 12 voltluk bir sistem için temel kontrolleri anlatır. Yüksek akımlı kablolarda ve şebeke (220 V) tarafında çalışma, elektrik ustasının işidir.

Güvenlik

• Takı çıkar; metal bir eşya iki kutbu birleştirirse ciddi yanık oluşur.
• Aküyü havalandırılan bir yerde kontrol et; akü gaz çıkarabilir.
• Bilmediğin bir kabloya dokunmadan önce hangi devre olduğunu öğren.

Akü voltajı

Aküyü bir süre dinlendir (şarj ve yük olmadan) ve voltajı ölç. Kurşun-asit ve AGM akülerde yaklaşık değerler şöyledir: 12,6–12,8 V tam dolu, yaklaşık 12,2 V yarı dolu, 12,0 V ve altı çok boşalmış. Bu değerler akü türüne ve sıcaklığa göre değişir; lityum aküde voltaj şarj durumunu bu kadar iyi göstermez ve üreticinin monitörüne bakılır. Aküyü sürekli yarının altına boşaltmak ömrünü kısaltır.

Şarj voltajı

Motor çalışırken akü uçlarında voltajı ölç: alternatör ya da şarj sistemi çalışıyorsa genellikle yaklaşık 13,8–14,4 V görürsün. Motor çalışırken voltaj akünün dinlenme değerinden belirgin biçimde yüksek değilse şarj olmuyor demektir; kayış, bağlantı ya da regülatör kontrol edilmeli.

Bağlantılar

Kutup başlarını temiz ve sıkı tut; beyaz ya da yeşil tuz oluşumu direnç yapar ve ısınır. Kablonun uçlarını incele, gevşek ya da yanık işareti ara. Akü ile tüketici arasında gerilim düşümü varsa (yük çalışırken uçlar arası voltajı ölçerek karşılaştır) bağlantı ya da kablo sorunludur.

Sigorta ve devre kesiciler

Her devrenin kendi sigortası ya da devre kesicisi olmalı ve değeri kablo kesitine uygun olmalıdır. Sürekli atan sigortayı daha büyüğüyle değiştirme; sebebi ara. Sigorta kutusunda pas ve su izi olmasın.

Ne zaman usta çağırmalı?

• Kablo ısınıyor, yanık kokusu geliyor ya da eriyen yalıtım görüyorsan.
• Akü bankasını, şarj cihazını ya da inverter sistemini değiştirmek istiyorsan.
• Şebeke (kıyı elektriği) bağlantısında ya da izolatör, kaçak akım rölesi gibi cihazlarda.