Tekne motorunda yılda bir yapılacak bakım: yağ, filtre, kayış ve soğutma suyu

Teknede motor, her şeyin başladığı yerdir ve en çok bakım isteyen parçadır. İyi haber şu: dizel bir iç motorun yıllık bakımının büyük kısmı özel alet gerektirmez. Bu yazı genel bir çerçeve verir; yağ cinsi, miktar ve değişim aralıkları motor kılavuzunda yazar ve her zaman o geçerlidir.

Başlamadan önce

Motoru birkaç dakika çalıştırıp durdur; sıcak yağ daha kolay boşalır. Aküyü ayırabilir ya da marş anahtarını çıkarabilirsin. Altına geniş bir kap ve emici bez koy; sintineye yağ kaçırmak hem teknene hem denize zarar verir ve kullanılmış yağ, marinanın atık yağ noktasına bırakılmalıdır.

Motor yağı ve yağ filtresi

Yağı kılavuzdaki saat ya da süre aralığında, kullanımın az olsa bile yılda en az bir kez değiştir; teknede motor çok çalışmasa da yağ nem ve yanma artıklarıyla yaşlanır. Yağı pompayla ya da boşaltma vanasından çek, filtreyi sök, yeni filtrenin contasını ince bir yağ filmiyle yağla ve eliyle sıkacak kadar tak; aletle aşırı sıkma. Yeni yağı kılavuzdaki cins ve miktarda doldur, çubukla seviyeyi kontrol et.

Yakıt filtreleri

Dizel yakıtta su ve kir en sık arıza kaynağıdır. Çoğu teknede bir ön filtre (su ayırıcı) ve motor üzerinde bir ana filtre bulunur. Ön filtrenin camında su ya da bulanıklık görürsen boşalt. Filtreleri kılavuza göre yılda bir değiştir. Değişimden sonra yakıt hattında hava kalırsa motor çalışmaz; hava alma yöntemi motora göre değişir, kılavuza bak.

Kayış

Alternatör ve su pompası kayışını incele: çatlak, parlaklaşma, ip sökülmesi ve aşırı gevşeklik değiştirme işaretidir. Gerginlik kılavuzda belirtildiği kadar olmalı; çok gevşek kayış şarj eksikliği ve aşırı ısınma, çok gergin kayış rulman aşınması yapar. Yedek kayışı teknede bulundur.

Deniz suyu süzgeci ve soğutma çarkı (impeller)

Deniz suyu girişindeki süzgeç yosun, plastik ve kumla tıkanır. Musluğu kapatıp süzgeci açıp temizle, sonra musluğu yeniden aç ve sızıntı kontrolü yap; musluğu açmayı unutma, motor susuz çalışırsa çark dakikalar içinde bozulur. Kauçuk çark yıllarla sertleşir ve kanat kopması aşırı ısınmaya yol açar; değişim aralığı için kılavuza bak ve değiştirirken kopan kanat parçalarının sistemde kalmadığından emin ol. Yedek çark ve contasını teknede tut.

Çinkolar ve genel bakış

Motor üzerindeki ve kıç ayağındaki çinkolara bak (bu konuda ayrı bir yazımız var). Hortumlarda çatlak, kelepçelerde pas, egzoz dirseğinde sızıntı ve gövde bağlantılarında gevşeklik ara. Motor yatağı civarında yağ ya da su izi görürsen kaynağını bul.

Ne zaman usta çağırmalı?

• Motor beyaz, mavi ya da siyah duman yapıyorsa ya da güç kaybediyorsa.
• Yağda su (süt gibi renk) ya da soğutma suyunda yağ görüyorsan.
• Enjektör, yüksek basınç pompası ve turbo işlerinde.
• Şaft hizalama ve motor yatağı değişiminde.

Yapılan her bakımı tarih ve motor saatiyle bir deftere ya da uygulamaya yaz; tekneyi satarken ya da sörvey yaptırırken bu kayıt güven verir.