Tekne yangın güvenliği rehberi: yangın önleme, söndürme ekipmanları ve acil durum planı

Tekne yangınları neden tehlikelidir?

Tekne yangını, karaya kıyasla çok daha tehlikelidir. Kaçış imkanı sınırlıdır; itfaiye çağırmak dakikalar değil saatler sürebilir. Fiberglas, reçine ve ahşap gibi yanıcı malzemeler gövde ve iç yapıda yoğun olarak bulunur. Yakıt, LPG, elektrik ve motor ısısı potansiyel ateşleme kaynaklarıdır. Kapalı alanlarda zehirli gaz birikimi hızla boğulma riskine yol açar.

Yangın nedenleri

Elektrik arızası, tekne yangınlarının en yaygın nedenidir. Gevşek bağlantılar, aşınmış kablolar, yetersiz kesitli iletkenler ve sigortasız devreler kıvılcım ve aşırı ısınma kaynağıdır. Tuzlu ortamda korozyon bu riskleri artırır.

Yakıt sızıntısı, benzin motorlu teknelerde en ciddi yangın tehlikesidir. Benzin buharı havadan ağırdır ve sintineye, motor bölmesine çöker; küçük bir kıvılcım patlamaya yol açar. Dizel daha az uçucu olmasına rağmen yüksek sıcaklıkta tutuşabilir ve egzoz manifolduna sızan yakıt yangın başlatabilir.

LPG (tüpgaz) sızıntısı son derece tehlikelidir. LPG de havadan ağır bir gazdır ve tekne içinde birikir. Tüp bağlantıları, hortumlar ve regülatörler düzenli kontrol edilmelidir. LPG sistemi, kullanılmadığında tüpten kapatılmalıdır.

Motor bölmesinde biriken yağ, yakıt sızıntısı ve kurumuş kir, sıcak egzoz parçalarının temas ettiği yüzeylerde tutuşabilir. Motor bölmesinin temizliği hem bakım hem yangın güvenliği açısından gereklidir.

Yangın önleme

Elektrik sistemini düzenli kontrol et veya ettir. Bağlantıları sık, kabloları hasarsız, sigortaları doğru amperde tut. Aşınmış veya korozyonlu kabloları derhal değiştir. Her devrenin uygun sigorta veya devre kesici ile korunduğundan emin ol.

Yakıt sistemini kontrol et. Yakıt hortumları, kelepçeler, filtreler ve bağlantılar sızdırmaz olmalıdır. Benzin motorlu teknelerde sintine fanı, motor çalıştırılmadan en az dört dakika önce çalıştırılmalı ve motor bölmesindeki buhar tahliye edilmelidir. Yakıt alırken tüm elektrikli cihazlar kapatılmalıdır.

LPG sisteminde onaylı hortum ve regülatör kullan; hortumları düzenli değiştir. Gaz dedektörü, sızıntıyı erken uyarır. Tüpler havalandırmalı, dış drenajlı dolaplarda saklanmalıdır.

Motor bölmesini temiz tut. Yağ birikintisini sil, yakıt sızıntısını gider, havalandırma kanallarını açık tut. Egzoz sistemi etrafındaki malzemelerin ısıya dayanıklı olduğundan ve temas etmediğinden emin ol.

Söndürme ekipmanları

Portatif yangın söndürücü, her teknede bulunmalıdır. Tekne boyutuna göre adet ve kapasite belirle. Deniz tipi ABC kuru kimyevi toz söndürücü en yaygın tercihtir; hem katı, sıvı hem de gaz kaynaklı yangınlara etkilidir. CO2 söndürücü elektrik yangınlarında tercih edilir ve kalıntı bırakmaz.

Söndürücülerin erişilebilir yerlerde, sabitlenmiş ve yıllık kontrolü yapılmış olması gerekir. Basınç göstergesini ayda bir kontrol et; yeşil bölgede olmalıdır. Dolum tarihi geçmiş söndürücüyü yenisiyle değiştir.

Sabit söndürme sistemi, motor bölmesinde otomatik veya manuel tetiklemeyle gaz (genellikle FM-200, FE-13 veya CO2) salarak yangını boğan kapalı sistemdir. Motor bölmesi hacmine göre boyutlandırılır ve profesyonel olarak kurulmalıdır.

Yangın battaniyesi, mutfak ve kabin yangınlarında küçük alevleri boğmak için kullanılır. Mutfak yakınında erişilebilir yerde asılı bulunmalıdır.

Acil durum planı

Yangın fark edildiğinde ilk adım tüm yolcuları uyarmaktır. Can yeleklerini giyin. Yangının kaynağını belirle ve mümkünse yakıt veya elektrik beslemesini kes. Söndürücüyü rüzgar arkandan olacak şekilde kullan; alevi dipten vur.

Motor bölmesi yangınında kapakları açma. Oksijen girişi yangını büyütür. Sabit söndürme sistemi varsa tetikle. Söndürücüyü bölmenin havalandırma deliğinden veya küçük bir açıklıktan yönlendir.

Yangın kontrol altına alınamıyorsa tekneyi terk et. Telsizle mayday çağrısı yap, pozisyonunu bildir. Can salı veya yüzer nesne kullan. Yanan tekneden en az elli metre uzaklaş; yakıt tankı patlaması riski vardır.

Seyir öncesi brifingte yangın söndürücülerin yerini, can yeleklerinin konumunu ve terk etme prosedürünü tüm yolculara göster. Prova olmadan planlı müdahale mümkün değildir.