Tekne su tesisatı rehberi: tatlı su tankı, basınç pompası, ısıtıcı ve arıza çözümleri

Tekne su tesisatı sistemi

Tekne su tesisatı, ev tesisatından farklı çalışır. Şebeke bağlantısı yoktur; tatlı su tanktan basınç pompası ile sistemde dolaştırılır. Sınırlı su kapasitesi, tasarruflu kullanımı zorunlu kılar. Sistem bileşenleri: tatlı su tankı, dolum bağlantısı, basınç pompası, akümülatör tankı, su ısıtıcı, musluklar, filtre ve atık su sistemi.

Tatlı su tankı

Tatlı su tankı, polyetilen, paslanmaz çelik veya fiberglas malzemeden yapılır. Polyetilen en yaygın olanıdır; hafif, korozyona dirençli ve uygun fiyatlıdır. Paslanmaz çelik tank dayanıklıdır ancak ağır ve pahalıdır. Tank, tekne tasarımına göre sabit veya esnek (bladder) tipte olabilir.

Tank kapasitesi, tekne boyutuna ve mürettebat sayısına göre belirlenir. Kişi başı günde yirmi ile kırk litre tatlı su tüketimi planlanmalıdır; bu miktar, yemek pişirme, bulaşık, duş ve içme suyunu kapsar. Onluk bir tekne için iki yüz üç yüz litrelik tank, birkaç günlük seyir için yeterlidir.

Tankı düzenli temizle ve dezenfekte et. Sezon başında ve uzun süre kullanılmadıktan sonra tankı boşalt, içme suyu onaylı tank temizleyici ile yıka ve taze suyla doldur. Tankta biriken bakteri ve yosun, suyun kokusunu ve tadını bozar; sağlık riski oluşturabilir.

Basınç pompası

Basınç pompası (pressure water pump), tanktan suyu çekerek tesisatta basınç oluşturur. Musluk açıldığında pompa otomatik olarak devreye girer; kapandığında durur. Diyaframlı pompalar en yaygın tiptir; basınç ayarı ve otomatik kapanma özelliğine sahiptir.

Pompa gürültüsü kabin konforunu etkiler. Titreşim emici montaj takozu ve esnek bağlantı hortumu, gürültüyü azaltır. Değişken hızlı (variable speed) pompalar, düşük akışta yavaş çalışarak gürültüyü daha da azaltır.

Akümülatör tankı (accumulator tank), pompa çıkışına bağlanan basınçlı su deposudur. Musluk az açıldığında pompanın sürekli açılıp kapanmasını (cycling) önler; bu hem pompanın ömrünü uzatır hem de su akışını düzgünleştirir.

Su ısıtıcı

Su ısıtıcı (water heater veya calorifier), tatlı suyu ısıtmak için kullanılır. Tekne su ısıtıcıları genellikle çift ısıtma kaynağına sahiptir: motor soğutma suyu (seyir sırasında motorun atık ısısı ile su ısınır) ve elektrik rezistansı (marina bağlantısında veya jeneratör çalışırken). Bu sayede hem seyirde hem limanda sıcak su erişimi sağlanır.

Isıtıcı kapasitesi, mürettebat sayısına göre seçilir; yirmi ile kırk litre arasında modeller yaygındır. Isıtıcı tankı, basınç tahliye vanası (pressure relief valve) ile donatılmış olmalıdır; bu güvenlik vanası, aşırı basınç durumunda tankın patlamasını önler.

Anotik koruma, ısıtıcı tank içinde korozyonu önler. Tank içindeki magnezyum anot periyodik olarak kontrol edilmeli ve erimişse değiştirilmelidir.

Filtrasyon ve içme suyu kalitesi

Sediment filtre, su hattındaki fiziksel partikülleri (kum, kir, tortu) tutar ve musluklara temiz su ulaşmasını sağlar. Aktif karbon filtre, koku ve tadı iyileştirir ve bazı kimyasal kirleticileri giderir.

UV su arıtma, ultraviyole ışınla bakteri ve virüsleri etkisiz hale getirir. Su yapıcı (watermaker) kullanan teknelerde UV arıtma ek güvenlik katmanı sağlar.

Filtreler üretici tavsiyesine göre düzenli değiştirilmelidir. Tıkanmış filtre su akışını kısıtlar ve pompaya yük bindirir.

Yaygın arızalar

Pompa çalışıyor ama su gelmiyor: tank boş olabilir. Tank doluysa, emiş hattında hava kaçağı veya tıkanıklık kontrol edilmelidir. Emiş hattı bağlantılarını sık ve filtre temizliği yap.

Pompa durmadan çalışıyor: sistemde sızıntı var. Musluklar, hortum bağlantıları ve ısıtıcı basınç tahliye vanasını kontrol et. Görünür sızıntı yoksa diyafram veya check valve (geri dönüş valfi) arızalı olabilir.

Su kötü kokuyor: tank içinde bakteri üremesi. Tankı boşalt, dezenfekte et ve taze su doldur. Uzun süre kullanılmayan sistemde su durgunlaşır ve bakteri ürer; seyirden önce sistemi yıka.

Sıcak su gelmiyor: ısıtıcı rezistansı, termostatı veya motor soğutma suyu bağlantısını kontrol et. Karışık musluk (mixer tap) içindeki kartuş arızası da sıcak su akışını engelleyebilir.